Một số ý kiến bàn luận về các văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (tiếp theo)


 

2.3. Kiến nghị phương hướng hoàn thiện hệ thống quy phạm pháp luật Việt Nam về hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế:

 2.3.1. Xây dựng hệ thống khái niệm cụ thể: Mua bán hàng hóa mua bán hàng hóa quốc tế hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế... sao cho phù hợp với Công ước Vienna 1980 và trên cơ sở định nghĩa hợp đồng mua bán tài sản của Bộ luật dân sự 2005. Theo hướng đề xuất như sau:

Mua bán hàng hóa là hoạt động thương mại theo đó bên bán có nghĩa vụ giao hàng chuyển quyền sở hữu hàng hóa cho bên mua và nhận thanh toán; bên mua có nghĩa vụ thanh toán cho bên bán nhận hàng và quyền sở hữu hàng hóa theo thỏa thuận.

Mua bán hàng hóa quốc tế là "mua bán hàng hóa được thực hiện giữa bên bán và bên mua có trụ sở thương mại ở hai quốc gia khác nhau.

Hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế là sự thoả thuận ý chí giữa các thương nhân có trụ sở kinh doanh đặt ở các quốc gia khác nhau theo đó một bên gọi là Bên xuất khẩu có nghĩa vụ giao hàng và chuyển quyền sở hữu hàng hoá cho một bên khác gọi là Bên nhập khẩu và nhận thanh toán; và Bên nhập khẩu có nghĩa vụ thanh toán cho Bên xuất khẩu nhận hàng và quyền sở hữu hàng hóa theo thỏa thuận.

Lấy tiêu chí trụ sở thương mại của các bên tham gia quan hệ mua bán hàng hải để xác định yếu tố "quốc tế" của mua bán hàng hóa và hợp đồng mua bán hàng hóa chứ không căn cứ vào yếu tố xuất khẩu nhập khẩu như hiện nay.

2.3.2. Cần quy định cụ thể về các hình thức tương đương với văn bản thỏa thuận của mua bán hàng hóa quốc tế:

•-                     Điện báo

•-                     Telex fax

•-                     Thông điệp dữ liệu.

•-                     Các hình thức khác theo quy định của pháp luật.

Các hình thức tương đương với văn bản đã được ghi nhận tại khoản 15 - điều 3 - Luật Thương mại 2005 và trong các văn bản pháp luật về thương mại điện tử. Tuy nhiên điều kiện có hiệu lực của các hình thức tương đương với văn bản trong mua bán hàng hoá thì chưa được quy định tại bất kỳ văn bản pháp luật nào. Vì vậy cần có những quy định cụ thể về vấn đề này để tránh khỏi những tranh chấp có liên quan đến hợp đồng mua bán hàng hoá có thể phát sinh. Ngoài ra cần quy định rõ trong các văn bản pháp luật chuyên ngành về "hình thức khác" gồm những hình thức nào?

2.3.3. Trên cơ sở Công ước Vienna 2005 về hợp đồng mua bán hàng hoá các quy định chung về hợp đồng mua bán tài sản của Bộ luật dân sự 2005 quy định về mua bán hàng hoá của Luật Thương mại 2005 bổ sung một số quy định cụ thể về vấn đề:

•-                     Thủ tục giao kết thực hiện hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế

•-                     Các điều khoản cơ bản của hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế

•+                    Giá và phương thức thanh toán của hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế

•+                    Thời hạn thực hiện hợp đồng mua bán

•+                    Địa điểm giao hàng hoá

•+                    Trách nhiệm pháp lý do vi phạm hợp đồng mua bán hàng hoá

•+                    Nghĩa vụ người bán nghĩa vụ người mua

•+                    Thời điểm chuyển quyền sở hữu

•+                    Thời điểm chịu rủi ro

•+                    Chi phí vận chuyển

•+                    ...

Có ý kiến cho rằng việc xây dựng các quy định nêu trên là không cần thiết vì đã được quy định trong Công ước Vienna 1980 về hợp đồng mua bán hàng hoá. Nhưng với thực trạng các văn bản pháp luật của Việt Nam về lĩnh vực này còn thiếu đặc biệt là Luật thương mại 2005 chưa chứa đựng những quy phạm pháp luật đủ để tạo ra khung pháp lý cho hoạt động mua bán hàng hoá quốc tế; do vậy việc nội luật hoá Công ước Vienna 1980 là cần thiết. Hơn thế nữa nên chăng cần ban hành một văn bản quy phạm pháp luật riêng về hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế hoặc về hợp đồng thương mại quốc tế nói chung trong đó có hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế. Có thể là: Nghị định về hợp đồng mua bán hàng hoá quốc tế hoặc Pháp lệnh về hợp đồng thương mại quốc tế... 


 

KẾT LUẬN

Nhìn chung hệ thống quy phạm pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế còn dàn trải chưa tập trung và cần được sửa đổi bổ sung để hoàn thiện hơn. Muốn vậy chúng ta cần sửa đổi bổ sung đồng bộ tất cả các văn bản pháp luật trong lĩnh vực này từ Luật Thương mại đến các nghị định hướng dẫn các thông tư của các Bộ ngành và văn bản pháp luật trong các lĩnh vực liên quan như: đầu tư doanh nghiệp... Quá trình hoàn thiện hệ thống quy phạm pháp luật Việt Nam về mua bán hàng hóa quốc tế không thể tách rời hoàn toàn việc sửa đổi bổ sung các văn bản pháp luật thương mại nói chung bao gồm: thương mại dịch vụ thương mại hàng hóa thương mại đầu tư và các lĩnh vực liên quan mật thiết như: giao dịch điện tử sở hữu trí tuệ... Mục tiêu quan trọng mà chúng ta cần đạt được là các quy định pháp luật về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế phải phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam đã tham gia tập quán thương mại quốc tế và phải dựa trên các quy định của Bộ luật dân sự Việt Nam 2005.    

 

TÀI LIỆU THAM KHẢO

 

A.     Sách bài viết:

•1.            PGS. TS. Nguyễn Bá Diến (chủ biên) Giáo trình Tư pháp quốc tế Khoa luật ĐHQG Hà Nội NXB Đại học quốc gia Hà Nội 2003

•2.            PGS. TS. Nguyễn Bá Diến (chủ biên) Giáo trình Luật thương mại quốc tế Khoa luật ĐHQG Hà Nội NXB Đại học quốc gia Hà Nội 2005

•3.            Phan Thị Thanh Hồng Một số vấn đề cần lưu ý nhằm đảm bảo hiệu lực pháp lý của hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

http://www.kh-sdh.udn.vn/zipfiles/So21/hong_phanthithanh.doc

•4.            Nguyễn Xuân Công Hợp đồng thương mại quốc tế - Những nội dung doanh nghiệp cần quan tâm. http://vbqppl.moj.gov.vn/ct/tintuc/lists/nghin%20cu%20trao%20i/view_detail.aspx?ItemID=2648

•5.            ThS. Nguyễn Bá Bình Vài suy nghĩ về nội hàm khái niệm cũng như việc xác định tính hợp pháp của hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế

http://nguyenbabinh.blogspot.com/2008/03/

 

B.     Văn bản pháp luật:

•1.            Công ước La Haye 1964 về luật thống nhất về mua bán hàng hóa quốc tế (Convention relating to a Uniform Law on the International Sale of Goods)

•2.            Công ước Vienna 1980 về hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế (United Nations Convention on Contracts for the International Sale of Goods)

•3.            Bộ luật dân sự 2005

•4.            Luật thương mại năm 2005

•5.            Luật giao dịch điện tử năm 2005 và các văn bản hướng dẫn thi hành

•6.            Nghị định 12/2006/NĐ-CP của Chính phủ về việc quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hoá quốc tế và các hoạt động đại lý mua bán gia công và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài.

•7.            Thông tư 04/2006/TT-BTM của Bộ Thương mại về việc hướng dẫn một số nội dung quy định tại Nghị định số 12/2006/NĐ-CP ngày 23/01/2006 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế và các hoạt động đại lý mua bán gia công và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài.

•8.            Nghị định 23/2007/NĐ-CP của Chính phủ về việc quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hoá và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hoá của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.
 

9.     Thông tư 09/2007/TT-BTM của Bộ Thương mại về việc hướng dẫn thi hành Nghị định số 23/2007/NĐ-CP ngày 12/02/2007 của Chính phủ quy định chi tiết Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa và các hoạt động liên quan trực tiếp đến mua bán hàng hóa của doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

 

(1) Theo điều 388 - Bộ luật Dân sự 2005

(2) Khái niệm hàng hóa đã được nêu tại khoản 2 - điều 3 - Luật Thương mại 2005

(3) Xem Nguyễn Xuân Công Hợp đồng thương mại quốc tế - Những nội dung doanh nghiệp cần quan tâm http://vbqppl.moj.gov.vn/ct/tintuc/lists/nghin%20cu%20trao%20i/view_detail.aspx?ItemID=2648  

(4) Khái niệm thương nhân được quy định tại khoản 1 - điều 6 - Luật Thương mại 2005: là tổ chức kinh tế được thành lập hợp pháp cá nhân hoạt động thương mại một cách độc lập thường xuyên và có đăng kí kinh doanh

(5) Xem PGS. TS. Nguyễn Bá Diến (chủ biên) Giáo trình Luật thương mại quốc tế Khoa luật ĐHQG Hà Nội NXB Đại học quốc gia Hà Nội 2005

(6) Phan Thị Thanh Hồng Một số vấn đề cần lưu ý nhằm đảm bảo hiệu lực pháp lý của hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế http://www.kh-sdh.udn.vn/zipfiles/So21/hong_phanthithanh.doc


 

huynhnga2011

reply_stringRe: hợp đồng mua bán hàng hóa

Dạ cảm ơn chị đã trả lời câu hỏi của em. Nhưng có điều em thắc mắc là chủ sở hữu thì phải chịu rủi ro mất mát của hàng hóa mình sở hữu chứ. Vậy sao không qui định là thời điểm chyển giao rủi ro là trùng với thời điểm chuyển giao quyền sở hữu mà phải chía ra nhiều trường hợp qui định từ điều 57 đến 61. Và tại sao phải chia ra các trường hợp như vậy? hic. Em nghĩ mà ko ra...
Chị nghiên cứu nhiều có nhiều hiểu biết hơn mong chị giúp đỡ em với nha!

Minh Anh

Re: hợp đồng mua bán hàng hóa

Chào bạn
Nếu các bên không có thỏa thuận khác thì việc giao hàng hóa được thực hiện theo điều 34 35 và 36 - Luật Thương mại. Tương tự nếu các bên không có thỏa thuận khác thì việc chuyển quyền sở hữu chuyển rủi ro trong mua bán hàng hóa sẽ thực hiện theo điều 58 đến 62 Luật Thương mại. Tôi nghĩ rằng hai bên hoàn toàn có thể có thỏa thuận khác về việc chuyển rủi ro không nhất thiết trùng với thời điểm giao hàng cho bên mua. Ví dụ: thời điểm chuyển rủi ro là thời điểm hàng hóa đã bắt đầu được đưa ra khỏi kho của bên bán (điều khoản có lợi cho bên bán) hoặc thời điểm chuyển rủi ro là thời điểm cả toàn bộ cả lô hàng hóa đã được xếp vào kho của bên mua và được kiểm kê xong (điều khoản có lợi cho bên mua).

huynhnga2011

hợp đồng mua bán hàng hóa

Chào chị! Em đang phải soạn thỏa một hợp đồng mua bán hàng hóa trong nước. Mà khi tham khảo các hợp đồng mẫu thì thấy các bên thường chỉ thỏa thuận về phương thức giao nhận hàng hóa mà không nói rõ thời điểm chuyển quyền sở hữu chuyển rủi ro. Có phải họ đã tự ngầm nghĩ rằng sẽ do pháp luật qui định là chúng trùng với thời điểm giao hàng. Làm như vậy có bất cẩn không trong khi việc giao nhận hàng vốn phức tạp và không suôn sẻ như mong muốn. Khi nào người bán được coi là hoàn thành nghĩa vụ giao hàng thực sự? Làm sao để em có thể soạn thảo một hợp đồng chắc chẽ hơn về vấn đề chuyển quyền sở hữu chuyển rủi ro này?( mình là bên bán). Mong chị giúp đỡ cảm ơn chị nhiều ạ!